Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid wordt steeds vaker beroepsmatig ingezet binnen zorg en welzijn. Een mooie ontwikkeling. Maar het is niet altijd duidelijk wat er nodig is en wat ervaringsdeskundigen, andere professionals, beleidsmakers en bestuurders moeten doen om ervaringsdeskundigheid goed in te zetten. De nieuwe generieke module Ervaringsdeskundigheid geeft handvatten.

Om de zorg te verbeteren, is het belangrijk om burgers en patiënten te betrekken. In de visie van de Juiste Zorg op de Juiste Plek staat de behoefte van de mens centraal bij het organiseren, ontwerpen en leveren van zorg. Omdat burger- en patiënten participatie in de praktijk nog onvoldoende van de grond komen, heeft VWS laten onderzoeken waar dit door komt.

Mantelzorg voor iemand met een ernstig psychiatrische aandoening (EPA) staat bekend als een ondergeschoven kindje in zorg en welzijn terwijl het juist gaat om mantelzorg met een hoog afbrandrisico. Datzelfde geldt ook voor mensen die moeten zorgen voor een familielid met verslavingsproblematiek, niet-aangeboren hersenletsel (NAH), een (licht) verstandelijke beperking (LVB) of dementie. Wat het betekent om zo’n mantelzorger te zijn verdient veel meer kennis en deskundige begeleiding.

Online Themadag ‘Hier en nu’, sporen van huiselijk geweld en kindermishandeling | Academie voor herstel en ervaringsdeskundigheid

Wie als kind te maken heeft gehad met lichamelijke of geestelijke mishandeling, verwaarlozing of seksueel misbruik weet hoeveel invloed dit heeft op de rest van je leven. Het ontbreken van veiligheid, geborgenheid en liefde heeft plaats gemaakt voor een jarenlange zoektocht naar verwerking, erkenning en acceptatie. Wat voor invloed heeft dit op jouw leven en die van jouw naasten? En hoe doorbreken we de cirkel van kindermishandeling?

Voor ervaringsdeskundigen met een uitkering is het vaak moeilijk om een blijk van waardering of een vergoeding te accepteren. Als je een vergoeding doorgeeft, is het vaak niet duidelijk wat voor effect dat gaat hebben. Elke boekenbon die je ontvangt als spreker, kan gekort worden op je uitkering. We horen schrijnende voorbeelden, ook over de grote onduidelijkheid over de regels.

Het project Waardering Ervaringsdeskundigen wil een zwart-wit boek aanleggen. Wat gaat er goed, wat gaat er niet goed? Zijn er gemeenten die goede oplossingen hebben?

Ervaringen gezocht: Kan jij naast je uitkering een vergoeding ontvangen? Accepteer je een vrijwilligersvergoeding of een boekenbon? Durf je betaald werk te accepteren? 

Een beroepscode, een klachtenregeling, een landelijk curriculum en een register. De komende twee jaar werkt een projectgroep hieraan voor het relatief nieuwe vak ‘ervaringsdeskundige’. Jaap van Weeghel, stuurgroeplid, kijkt uit naar professionalisering van deze beroepsgroep: ‘Ervaringsdeskundigen kijken breder naar de mens. Dat kan helpen om werelden bij elkaar te brengen.’

Ervaringsdeskundigheid is waardevol, toch?

  • Over je handicap te vertellen in de schoolklas van je kinderen 
    Zonder beloning?
  • Jaarlijks op meerdere scholen voorlichting geven 
    Vrijwilligersvergoeding en begeleiding?
  • Beleidsmedewerker bij een patiëntenorganisatie
    Salaris op beleidsniveau?
  • Maatje
    Dankbare glimlach?
  • Gastdocent in het hoger onderwijs 
    ZZP-uurtarief?
  • Geïnterviewd worden
    Boekenbon?

Hoe kan ervaringsdeskundigheid worden ingezet in het welzijnswerk? Samen met de gemeente Amsterdam, welzijnsorganisatie Dynamo en de GGZ-organisaties GGZinGeest & Arkin is TEAM ED vanaf het begin af aan betrokken bij de aanpak GGZ in de wijk. ‘Hulpverleners denken veelal in problemen, ervaringsdeskundigen denken daarentegen vanuit kracht en kunnen dat vergroten’, aldus Charlotte van der Veen, coördinator met ervaringskennis bij TEAM ED.