Een stap dichter bij de erkenning van complex trauma

Een stap dichter bij de erkenning van complex trauma

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft onlangs een nieuwe diagnose naast de posttraumatische stressstoornis (PTSS) opgesteld: de zogenaamde complexe posttraumatische stressstoornis (CPTSS), ook wel complex trauma genoemd. CPTSS is een aandoening die ontstaat wanneer iemand zich langdurig in een lichamelijke of psychische (levens-)bedreigende situatie bevindt, zonder de mogelijkheid om aan de situatie te ontsnappen. CPTSS is (nog) niet opgenomen in de DSM-5, maar wel al in de Internationale classificatie van ziekten (ICD-11) van de WHO.

Een internationaal team onder aanvoering van de Universiteit van Zürich heeft nu de symptomen van de ’nieuwe’ diagnose samengevat en richtlijnen opgesteld voor klinische beoordeling en behandeling. Zij publiceerden hun bevindingen deze maand in The Lancet.

Uitgebreide criteria

Veel experts pleiten al langer voor aanpassing van de diagnostische criteria voor PTSS. Eerder dit jaar bracht de WHO een nieuwe versie uit van haar International Classification of Diseases (ICD-11). De bijgewerkte ICD bevat een nieuwe diagnose voor complexe posttraumatische stressstoornis (complexe PTSS). Nieuwe symptomen - zoals stoornissen in de zelforganisatie - werden toegevoegd aan de eerdere symptomen van PTSS, waaronder flashbacks, nachtmerries, vermijding, sociale terugtrekking en een chronische staat van verhoogde alertheid. Belangrijke kenmerken van stoornissen in de zelforganisatie zijn onder meer overmatige of verhoogde emotionele reacties, gevoelens van waardeloosheid en aanhoudende moeilijkheden bij het onderhouden van relaties en bij het dicht bij anderen voelen.

Een internationaal team met betrokkenheid van UZH heeft nu een studie gepubliceerd in The Lancet waarin in detail wordt beschreven hoe complexe PTSS te diagnosticeren is op basis van de symptomen van een patiënt. De studie beschrijft de moeilijkheden die kunnen optreden, de kenmerken van de ziekte bij kinderen en adolescenten en de diagnostische verschillen die moeten worden gemaakt bij nauw verwante psychische stoornissen zoals ernstige depressie, bipolaire stoornissen, psychosen of persoonlijkheidsstoornissen.

Nauwkeurige beschrijving van diagnose en therapie

”We werken bijvoorbeeld uit hoe de CPTSD-diagnose kan worden gesteld in routinesituaties in medische noodvoorzieningen en in regio’s met onderontwikkelde gezondheidszorgsystemen”, zegt hoofdauteur Andreas Maercker, hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van Zürich. De studie behandelt de nieuwste bevindingen over biopsychosociale correlaties op basis van systematische selectiecriteria. De onderzoekers analyseerden ook de wetenschappelijke basis voor alle beschikbare therapeutische onderzoeken en ontwikkelden richtlijnen voor de behandeling van CPTSS.

Volgens Maercker is dit vooral belangrijk, omdat niet alle landen de ziekteclassificatie van de WHO gebruiken. Sommige landen hebben de DSM-5-classificatie overgenomen die is gepubliceerd door de American Psychiatric Association, die momenteel (nog) geen diagnose voor complexe PTSS vermeldt.

Het volledige artikel is te vinden in The Lancet (betaalde link)