door Eveline Brandt
Ruim 16.000 patiënten met depressies of persoonlijkheidsstoornissen komen weer in aanmerking voor langer durende psychotherapie.
Met deze maatregel komt minister Hoogervorst van volksgezondheid tegemoet aan de vele bezwaren en zorgen van psychiaters, psychotherapeuten en patiënten tegen zijn bezuinigingsmaatregel van 1 januari 2004. Sindsdien krijgen patiënten met psychische aandoeningen nog maar 25 sessies psychotherapie door hun zorgverzekeraar vergoed; in uitzonderlijke gevallen mogen zij 50 behandelingen declareren.
In een brief aan de Kamer laat Hoogervorst nu weten deze maatregel te zullen verzachten. Kan de therapeut aantonen dat een patiënt meer dan 25 of 50 behandelingen nodig heeft, dan mag de therapie voortgezet worden. De behandeling krijgt dan een open einde, en wordt dus pas beëindigd als patiënt en behandelaar dat verantwoord vinden.
Hoogervorst heeft zijn besluit genomen nadat therapeuten de schadelijke effecten van zijn beperkende maatregel hadden gesignaleerd. "Patiënten van mij die hun behandeling voortijdig moesten stoppen, vielen soms terug, werden weer depressief of konden niet meer werken”, zegt psychotherapeut J. Delimon. Bovendien blijkt uit verschillende berekeningen dat de bezuiniging teniet wordt gedaan door de kosten die deze patiënten na het afbreken van de therapie elders in de gezondheidszorg maken.
Per 1 januari 2007 wordt voortgezette therapie daarom mogelijk voor de ongeveer vijftien procent van de patiënten die niet uitbehandeld zijn na het maximale aantal zittingen. Dit zijn jaarlijks tussen de 16.000 en 20.000 patiënten.
Beroepsverenigingen van psychiaters en psychotherapeuten reageren verheugd. Zij vinden alleen dat de maatregel met terugwerkende kracht, vanaf januari 2006, moet ingaan.
"Afgelopen oktober moest ik na 25 sessies mijn psychotherapie afronden. Nu worstel ik zonder therapeut met mijn depressieve klachten”, schreef patiënt L. Dijkhuizen onlangs aan Trouw.
P. Knapen, psychiater en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie is ’uitermate verheugd’, nu de minister kennelijk naar therapeuten en verontruste patiënten als Dijkhuizen heeft geluisterd. "Wij roeien al tweeënhalf jaar met erg gebrekkige riemen.”
Als de therapie te vroeg stopt, benadrukt Knapen, kunnen de gevolgen ernstig zijn. Patiënten houden klachten, of worden daar slechts tijdelijk van verlost omdat de achterliggende oorzaak niet afdoende is aangepakt. Knapen: "Ik weet zelf van één zelfmoord die hier direct mee te maken had.”
Ook Delimon heeft de afgelopen twee jaar patiënten met een depressie moeten laten gaan die niet klaar waren met hun behandeling. "Soms was er sprake van complicerende factoren zoals seksueel misbruik, of leed iemand aan een complexe stoornis als borderline. Die mensen zijn zeker niet in vijftig sessies te helpen.”
Met een nieuw protocol moet de behandelaar straks beoordelen of een patiënt in aanmerking komt voor meer zittingen. De zorgverzekeraars kunnen dat na afloop controleren.
Ministerie van VWS: Pakketmaatregelen IVF, psychotherapie en zittend ziekenvervoer
Hugo van Engelsdorp: In de geest van Hoogervorst (in: De Groene Amsterdammer, 10 april 2004)